EHBO bij kinderen (tips)

Op 9 mei 2011 organiseerden we met de ouderraad een info avond rond EHBO bij kinderen. Onze gastspreker geeft zelf EHBO trainingen voor het Rode Kruis en staat daarnaast ook zelf in het onderwijs wat haar dus voldoende ervaringen oplevert met reële situaties.

De aanwezigen mochten zelf bepalen waarover we het gingen hebben.
Hierna volgt een overzicht van de besproken onderwerpen en de tips en info die dan werden verteld.
Hopelijk heb je de informatie niet al te veel nodig, maar als het dan toch gebeurt kan je maar beter genoeg voorbereid zijn. Veel leesplezier.

Brandwonden
Er zijn 3 gradaties in brandwonden:

  • 1e graad: een rode huid. Het meest voorkomende voorbeeld: een zonnebrand
  • 2e graad: er worden blazen gevormd op de huid
  • 3e graad: de huid is zwart geblakerd en er is geen gevoel meer aangezien de zenuwen zijn verbrand.

In de 3 gevallen geld 1 regel: "Water, de rest komt later". 15 minuten stromend water over de verbrande huid laten stromen. Het water mag niet ijskoud zijn, lauw is voldoende. Het water moet niet proper zijn. Het belangrijkste in 1e fase is de koelende werking van het water. Het ontsmetten komt later. We mogen dus gerust water uit een beek gebruiken wanneer er geen proper water voorradig is.

Vrieswonden
De mens verliest het meeste warmte via zijn hoofd. Daarom kinderen steeds een muts opzetten wanneer het koud is.
Gewone onderkoeling manifesteert zich als kippevel. Bij diepe onderkoeling zijn er geen rillingen meer en kan er bewusteloosheid optreden.

Val op het hoofd

  • Bij een buil: direct ijs opleggen, maar niet rechtstreeks want anders kunnen er vrieswonden optreden. Het ijs in een handdoek rollen of in een washandje. Dient voornamelijk om de zwelling tegen te gaan.
    Een buil is eigenlijk een ophoping van bloed (hematoom).
    Vroeger werd al eens een buil ingedrukt zodat hij niet zou uitbreken. Dit wordt niet meer gedaan. De buil moet gewoon vanzelf terug wegtrekken.
  • hersenschudding: kan het geval zijn wanneer zich één of meerdere van volgende kenmerken voordoen:
    • overgeven: het kan zijn dat dit zich pas na een paar uur voordoet.
    • hoofdpijn
    • last van licht: alle licht wordt als storend ervaren
    • geluid: overgevoeligheid aan lawaai

    In geval van een hersenschudding moet het kind de eerste 24 uur om de 3 kwartier wakker gemaakt worden om het bewustzijn te controleren. Er moet echt gecontroleerd worden of het kind bij bewustzijn is (eenvoudige vraagjes stellen).

Wonde met voorwerp in het lichaam:
Het voorwerp niet verwijderen. Het voorwerp houdt namelijk de bloeding tegen. Enkel het bloed stelpen en zo snel mogelijk naar een arts gaan.

Bloedneus
Het hoofd niet achterover houden want dan loopt het bloed langs binnen naar de keel.
Het hoofd wel naar voor houden en de neus stevig dichtknijpen. Na 3 minuten controleren of het bloeden gestopt is. Zoniet nogmaals 3 minuten dichtknijpen. Als de neus daarna nog bloed moet er naar een arts gegaan worden en zal de neus moeten worden dichtgebrand.
Vroeger werden er oranje bloedstelpende watten gebruikt. Dit is echter niet goed om volgende redenen:

  • het kan zijn dat het kind een allergie voor jodium heeft
  • het bloed stolt en vormt een prop in de neus.
  • de prop in de neus kan te ver geduwd worden.

Voorwerpen in het lichaam
Kinderen experimenteren graag en stoppen, zich van geen kwaad bewust, voorwerpen in hun lichaamsopeningen, of gewoon als gevolg van een ongeluk.

  • in het oor:
    het voorwerp met een pincet proberen te verwijderen. Opletten dat het voorwerp niet dieper geduwd wordt hetgeen een gevaar kan betekenen voor het trommelvlies.
  • in de neus:
    Als er iets in de neus vastzit het andere neusgat toehouden en het kind goed laten niezen.
    Niet proberen het voorwerp eruit te prutsen want je loopt gevaar het traankanaal te beschadigen. Als het niet lukt een arts opzoeken.
  • iets in het oog:
    Ocal oogdruppels in een dopje doen en op het oog zetten.
    Een andere methode is het oog onder licht stromend water houden zodat het vuil mee weggespoeld wordt. Het hoofd zodanig kantelen dat het vuile oog onderaan zit anders bestaat de kans dat het vuil met het water in het andere oog vloeit.

Vergiftiging
Hier is maar 1 regel: het antigif centrum bellen
Bij sommige producten kan zelfs het toedienen van water schadelijk zijn dus bij twijfel nooit iets proberen.
Antigifcentrum : 070 / 245 245

Splinter
Bij een splinter die niet gewoon uit te trekken is, moet men met een naald proberen het vel rond de splinter losser te maken. De naald achter de splinter naar binnen duwen. Altijd horizontaal werken (in de richting van de splinter). De naald altijd op voorhand ontsmetten met ontsmettende alcohol. Met de naald kan de splinter worden losgeprutst.
Om een naald te ontsmetten kan je vuur gebruiken. Je mag nadien dan niet de naald al blazend afkoelen want dan zit hij weer vol microben.
Wanneer de splinter afkomstig is van behandeld hout of teak bestaat er gevaar op een tetanus vergiftiging. Indien het kind niet is ingeënt hiertegen, moet er een spuit worden toegediend door een arts.

Schaafwonden
De wonde met water afspoelen om het ergste vuil te verwijderen.
Door Isobetadine gel op de wonde te strijken voorkom je dat de wonde dichtgroeit in de pleister.
Ook vetverband kan hiervoor gebruikt worden. Vetverband wordt nu verkocht in individuele verpakkingen waardoor ze niet uitdrogen.

Voetpijn na val
Het kind laten zitten. Wanneer er enkel een verdikking is te zien kan je ijs aanbrengen om de verdikking te ontzwellen. Wanneer dit pijn doet, niet voortdoen en het been zo goed mogelijk spalken.

Insektenbeten

  1. een bij prikt in de keel langs binnen:
    De keel begint te zwellen en het kind kan moeilijker ademen. Het kind een ijsblokje laten opzuigen. Dit zal de zwelling tegengaan.
  2. kind reageert hevig door een allergie aan beten
    Zo snel mogelijk naar het ziekenhuis. Er is geen preventie mogelijk in dit geval.
  3. bijensteek:
    Bij een bijensteek bestaat de kans dat de angel in de huid blijft zitten. De angel verwijderen door uit te trekken zal er voor zorgen dat het gifzakje openbarst en er nog meer irritatie optreedt. Er zijn zuigspuiten op de markt waarbij je een kapje over de beet plaatst. Je sluit er de spuit op aan en deze zal de lucht uit het kapje zuigen waardoor er een vacuüm ontstaat. Door het aftrekken van het geheel van de huid zal ook het gif en de angel verwijderd worden. Dit kan ook gebruikt worden bij een kwallenbeet, schorpioen,...
  4. Tekenbeet
    Doordat teken de ziekte van Lyme kunnen overdragen is het belangrijk ze zo snel mogelijk te verwijderen. Wanneer de teek binnen de 8 uur wordt verwijdert is de kans op de ziekte van Lyme heel gering. Hiervoor kan de zuigspuit (zie bijensteek) gebruikt worden of de tekentang. Nieuw is de teken-koevoet. Met de tekentang gebeurde het dat het kopje werd afgenepen waardoor het in het lichaam bleef zitten. De teek bijt zich vast in het lichaam en het is enkel het lijf dat groter wordt door het opgezogen bloed. De "koevoet" plaats je achter het hoofd en heft dan de volledige teek uit het lichaam.
    Trek rond een tekenbeet een cirkel. Wanneer deze zone wit wordt is er een besmetting met de ziekte van Lyme. Schrijf de datum in je kalender want ook verschillende maanden later kunnen er zich nog symptomen voordoen en dan is het belangrijk om deze datum te kunnen meedelen aan de arts.
    De ziekte van Lyme zorgt voor een grieperig gevoel maar er toch geen zijn en uiteindelijk treed een spierverlamming op.
    Tegen teken kan men zich beschermen door lange broeken en mouwen aan te trekken wanneer er door hoog gras wordt gewandeld. Na een boswandeling de ledematen controleren. Teken zijn wit en worden pas zwart wanneer ze bloed beginnen zuigen!
    Meer info over de teek en zijn risico's: http://www.gezondheid.be/index.cfm?fuseaction=art&art_id=47

Beet van mensen
Wanneer een kind een ander kind bijt en er komt bloed bij te pas dan moet de wonde ontsmet worden door een arts. Bij een beet van een dier is er minder gevaar !

Verslikking
Wanneer iemand zich verslikt en er iets vast zit in de luchtwegen komt het er op aan om snel en correct te handelen.
Volgende methoden moeten in deze volgorde worden toegepast:

  1. 5 keer op de ruggewervel slaan
  2. 5x borststoten geven op het midden borstbeen met de handpalm
  3. Heimlich manoeuvre: achter de persoon staan en je vuist ter hoogte van zijn navel plaatsen en dan met beide handen de maaginhoud omhoog duwen (5 x).
    Filmpje dat het haarfijn uitlegt (Engels): http://www.youtube.com/watch?v=VILutezVVYQ

Bij een visgraat die vastzit in de keel kan het zijn dat bovenstaande technieken niet werken. Het eten van broodkruim kan dan soelaas bieden omdat dit een koek om de graat kan vormen en hem zodoende losmaakt.
Als een kind iets verkeerds heeft ingeslikt moet de ontlasting gecontroleerd worden. Het is belangrijk te weten dat het voorwerp uit het lichaam verdwenen is.

Epilepsie
Een epilepsie aanval bestaat uit verschillende opeenvolgende fasen:

  1. omvallen
  2. de spieren spannen zich op en de ruggegraat komt bol te staan. Op dit moment is het belangrijk om iets tussen de tanden te steken om te voorkomen dat ze in de volgende fase hun gebit stukbijten. vb een opgerolde handdoek.
  3. Het lichaam begint te schudden en te slaan. Het lichaam transpireert en er kan urineverlies optreden. Hier is het belangrijk dat er voldoende plaats wordt gemaakt dat de patient zich niet verwond bij het rondslaan.
  4. het lichaam ontspant zich en gaat plat liggen. Gedurende 20 minuten kunnen er zich nog naschokken voordoen.

Hyperventilatie
Het gaat om een te grote aanvoer van zuurstof in het lichaam door een stress- of angstsituatie.
Door de patiënt in een zak te laten blazen wordt de aanvoer van zuurstof verminderd. Wanneer de hyperventilatie optreed omwille van een angstsituatie kan de zak een averechts effect hebben. Het belangrijkste is dan de patiënt te kalmeren zodat deze terug rustiger gaat ademhalen. De zak kan vervangen worden door met de handen een kommetje te maken en deze voor de mond te houden tijdens het ademhalen. Dit geeft de patiënt meer het gevoel van de situatie zelf onder controle te hebben. Wanneer de oorzaak van de hyperventilatie drugs is mag er niet in een zak worden geblazen.